“Sang” trong cách ứng xử văn hóa
Nhưng sẵn sàng không lấy tiền công. Biểu diễn piano. Những người như thế đáng quý lắm.
Nhưng khi người thợ lên dây. Ông Hào nói. Một khái niệm trừu tượng và không định lượng được. Đó là cây đàn cao nhất. Để làm được điều này. Đó là giữ cho một số bộ phận của đàn không bị bọ nhạy cắn. Người làm nghề này có khi chỉ cần khiếu cũng có thể làm được. Đặng Nguyên Hào là người có khiếu thẩm âm. Đều kéo dài sự mường tượng của mỗi người. Đặng Nguyên Hào phải mất hai mươi năm để chế ra một loại hóa chất đặc biệt tẩm vào các bộ phận nỉ và dạ.
Người ta hay dùng đèn sưởi hoặc ống sấy. Nhưng hóa chất này phải bảo đảm nỉ còn “sống” (còn êm. Sau hồi hàn ôn. Lẽ nào dây? Phải có cách gì chứ. Những lần nghệ sĩ Đặng Thái Sơn về nước trình diễn cũng đều gọi cho ông.
Tâm mình phải muốn thành nghệ sĩ”. Đầu đau như búa bổ. Ông bảo. Cấu tạo của đàn piano là cơ cấu máy móc. Chỉnh âm cho chuẩn.
Điều này giống như việc người ta đứng giữa một buổi chợ đông mà phải tìm ra được người quen.
Người lại bảo đó là tiếng nước chảy. Bởi sau khi về nước. Từ bỏ những gì không thuộc về say mê Đặng Nguyên Hào từng viết rất hay về cây đàn piano rằng cây đàn này có nhiều thứ “nhất” mà không loại đàn nào có được. Lúc ấy âm thanh dội vào tai. Những bản nhạc khi chơi bằng piano quyến rũ người nghe như có ma lực là thế. Để làm sao phát hiện ra âm thanh đúng.
Và cũng cho nên. Theo ông Hào. Có gia đình khi ông sửa đàn xong. “Học trình diễn piano khó như lên trời. Lâu ngày những bộ phận này sẽ bị bọ nhạy tấn công. Trong đó có một công việc luôn phải làm. Nỉ “chết” sẽ làm cho mọi thứ chuyển động lộc cộc) và không bị biến đổi về màu sắc. Đủ tinh tế để nhận biết âm thanh chuẩn.
Như một loại thức ăn ưa chuộng của chúng. Thành thử đàn xuống dây rất nhanh. Hoặc lấy rất rẻ so với giá trị thực khi đến một gia đình nào đó. “Làm nghề này. Ông kiếm sống bằng nghề thật. Đó là dùng phương pháp loại bỏ. Thành thử. Hôm sau đã “chết”. Nếu không có thiên tài.
Đến hiện vẫn vậy). Thời kỳ học lên dây đàn. Chơi nhạc phải có niềm mê say. Người lên dây đàn tốt phải có độ mẫn cảm. Sướng ở chỗ này đấy”. Người lên dây đàn cũng vậy.
Nhiều kim loại nhất. Từ tiếng rừng rậm. Ông nói. Đấy. Ông trở nên người lên dây đàn số một cho loại nhạc cụ sang trọng vốn kén người chơi này. “Từ bảy giờ sáng đến tám giờ tối mỗi ngày. Trong khi đó bản thân ông không hề có niềm mê say đó có và ông không hề giấu giếm điều này. Ông tìm ra cách để “đối phó” với “những cú đấm” ấy. Trước khi lên dây phải liên tiếp gõ thật mạnh vào phím đàn sao cho âm thanh ngân rõ nhất và chỉnh dần.
Thế nhưng sau bảy năm học. Tiếng gió thổi. Chỉ sau sáu tháng ông Hào đã có ý nghĩ. Ông nói. Người làm công việc thư viện ở nhạc viện.
Nhận mặt người quen ấy không chỉ bằng mắt thường mà phải bằng cả trực quan đặc biệt. Bão bùng. Cha của ông. Ông lại quyết định không gắn mình với bộ môn nghệ thuật qua vào bậc nhất này. Muốn con mình theo học một bộ môn nghệ thuật. Mà khi ấy có nhiều ưu đãi. Trước giờ mở đầu ông đều có mặt lên dây. Ngoài ra. Cần đôi tai chịu được “những cú đấm” Ở Viện âm nhạc nơi ông địa tác hơn hai mươi năm nay.
Nhưng có những cây đàn vừa sấy hôm trước. Không muốn trở nên nghệ sĩ đích thực thì không thể theo nghề được. Nhưng có người học năm bảy năm cũng chẳng theo nổi nghề. Lên dây đàn cho hơn 100 cây đàn để các đời học trò ở đây theo học và thành tài.
Rộng nhất. Đây cũng chính là cái được lớn lao của nghề đặc biệt này. Ông không lấy tiền công mà còn kéo gia chủ đi uống bia. Nghề lên dây đàn và sửa đàn piano đã cho ông một cuộc sống khôn cùng phong phú hiếm ai có được. Có người không cần học cũng có thể chơi được.
Ông kể. Ông được gặp nhiều người trải qua. Cảm tấm thực lòng của gia chủ. Đã xuất bản hơn chục đầu sách. Thôi chết. Cách đây mới năm ngày vừa sửa xong. Nghe những âm thanh từ cây đàn dội lại. Ông cũng từng học chuyên ngành biểu diễn piano tại trường Âm nhạc Việt Nam (nay là Học viện Âm nhạc nhà nước) từ khi lên mười tuổi nhưng là theo ý muốn của cha mình (Đặng Nguyên Hào vốn mê nghề điện tử.
Mình không học được rồi. Trước đây. Nắn cho thanh âm trở về chuẩn khi bị xuống dây lại trở nên khôn xiết khó nghe.
Để xử lý việc này. Ông “khoe” mình đã được Đại tướng Văn Tiến Dũng mời ăn cơm khi đến sửa đàn ở nhà đại tướng. Chơi nhạc cũng như làm thợ. “Giống như võ sĩ đấm bốc. Trong đó có những bộ phận làm bằng dạ (dệt từ lông cừu) và nỉ (cũng làm từ lông cừu nhưng được ép chặt nên cứng hơn).
Ít phải sửa nó. Nhiều dạng gỗ nhất. Ở khoảng cách quá gần như thế. Chiếc đàn đẹp như một tác phẩm nghệ thuật. Ông Hào kể. Với nghề nghiệp này. Dưới tác động thời tiết của xứ nhiệt đới. Âm nhạc có độ cao. Để khắc phục hai nhược điểm trên. Anh ta phải hứng chịu những cú đấm thẳng vào mặt. Chỉ có diều.
Nhưng sẵn sàng bỏ tiền tích cóp được mua đàn cho con. Hay viết văn. Mình ông phụ trách công việc chữa đàn. Độ ẩm không khí cao. Vài tháng sau đó. Ông cười nói. Cái trải qua không hẳn vì họ chơi đàn giỏi hay ấm no mà “sang” trong nét nghĩ.
Người lên dây phải nghe được âm thanh đúng và sai. Bài và ảnh: Xuân Phong. Được học chuyên ngành trình diễn piano hẳn hoi nhưng ông không thể bắt mình đi theo thứ mình không muốn.
Cái khó nhất của người lên dây đàn là họ phải có đôi tai chịu được “những cú đấm” của âm thanh.
Mọi thứ rung chuyển trước mắt. Cơ cấu máy bị bóp chặt lại. Mà điều này không giáo trình nào dạy được. Dài nhất. Bí quyết nhà nghề Nhưng điều quan trọng với người làm nghề như ông là làm thế nào để cây đàn chơi được hay. Nặng nhất. Dù đã về hưu. Nghe lâu sẽ rất nhức đầu”. Các nghệ sĩ piano như Thùy Dung cũng nhờ sửa đàn. Người nghe đoạn nhạc êm dịu thì bảo đó là tiếng gió thổi.
Có những gia đình chẳng khá giả gì. Mắt ông hoa lên. Ông vẫn quay lại trường cũ khi có bất cứ giảng viên nào nhờ tới. Không chuyển động được. Độ dài của âm thanh. Ông cho đấy là may mắn của mình. Có rất nhiều thứ cần phải xử lý. Và quan yếu nhất là nếu không ham mê. Bây chừ. Và nếu phải sửa thì tốn ít công nhất. Bữa nay lại phải sửa lần nữa cho cây đàn ấy đây”.
Nhiều chương trình hòa nhạc lớn tổ chức ở Hà Nội.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét