Quỹ này giúp cho DN tập trung đổi mới công nghệ, đặc biệt là các DN KHCN, để nâng cao trình độ, tạo ra những sản phẩm có tính cạnh tranh khi chúng ta hội nhập quốc tế
Thưa Bộ trưởng, một số nhà khoa học nông dân muốn biết họ đứng ở đâu trong các đề án phát triển KHCN quốc gia? Bộ trưởng Nguyễn Quân: Những nhà khoa học nông dân hoàn toàn có thể yên tâm, vì nếu họ có ý tưởng sáng tạo thì quốc gia đều có thể tương trợ, trước đây là qua hệ thống các quỹ hỗ trợ KHCN và bây chừ có có thêm Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia.
Bộ trưởng Nguyễn Quân Một giáo sư viết thư đến chương trình như sau: “Tôi đánh giá rất cao cơ chế rõ ràng, minh bạch, định lượng của Quỹ Đổi mới công nghệ nhà nước.
Một là, nó tạo cơ chế rất tiện lợi cho giới khoa học khi có ý tưởng nghiên cứu được duyệt là được cấp tiền để thực hiện ngay. Xin Bộ trưởng cho biết ý kiến về băn khoăn của vị giáo sư này? Bộ trưởng Nguyễn Quân: Trước hết xin cảm ơn các nhà khoa học đã rất quan tâm và san sớt với chúng tôi các băn khoăn như vậy.
Bởi vậy, chúng tôi tin với cơ chế quỹ, kiên cố tình trạng đề án khoa học xếp ngăn kéo sẽ giảm đi nhiều.
Nhân đây, tôi yêu cầu Sở KHCN các địa phương quan tâm đến những người dân có sáng kiến cải tiến kỹ thuật áp dụng vào sản xuất, hỗ trợ cho họ tối đa kinh phí để hoàn thiện sáng kiến cũng như giúp họ đăng ký bảo hộ tài sản trí não, thương mại hóa sáng kiến vào sản xuất kinh doanh đem lại ích cho những nhà khoa học dân cày cũng như tầng lớp.
Bên cạnh đó, năm 2012, Chính phủ đã ban hành Nghị định về sáng kiến, trong đó quy định tuốt tuột những người có sáng kiến, có thể chưa đạt đến tầm của một phát minh, sáng chế, nhưng vẫn được Nhà nước quan hoài, tương trợ. Tuy nhiên, điều đó cũng chứng tỏ công tác truyền thông đến với các nhà khoa học và tầng lớp còn rất nhiều bất cập. Một số nhà khoa học lo ngại với các cơ chế đầu tư của quỹ thì chúng ta mới chỉ khuyến khích được sự phát triển của các nhà khoa học riêng lẻ mà không tạo được tập thể các nhà khoa học mạnh.
Thưa Bộ trưởng, vậy cơ chế, điều lệ hoạt động của Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia có hạn chế được tình trạng đề án khoa học "cất ngăn kéo" như đang xảy ra hay không? Bộ trưởng Nguyễn Quân: Nói về đề tài cất ngăn kéo thì không chỉ về cơ chế chính sách của chúng ta mà bản thân trong khoa học cũng đã có những loại đề tài làm ra để xếp ngăn kéo, đó là nghiên cứu căn bản.
Ví dụ như: dàn khoan dầu khí, chế tác động cơ cho ô tô, xe máy, hỗ trợ cho nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Hai là, các quỹ này tài trợ theo cơ chế đặt hàng nên những đề tài nào có địa chỉ ứng dụng, có khả năng thương mại hóa thì được quốc gia đặt hàng, quỹ tài trợ và sau khi nghiên cứu xong thì sẽ có người thu nạp kết quả ấy và đưa vào sản xuất kinh dinh.
Nó phải đi trước thời đại, nên phải để trong ngăn kéo cho đến khi trình độ phát triển tầng lớp đạt được một chừng độ nào đó thì mới có thể ứng dụng được nó. Cách đây nhiều năm, Chính phủ đã cho phép thành lập Quỹ Phát triển KHCN nhà nước có hệ thống từ Trung ương đến địa phương và đây mới là nơi tài trợ cho nghiên cứu căn bản như giáo sư nói, tức là đòi hỏi đầu ra phải có ban bố quốc tế, phải có những kết quả cụ thể thì mới được giải ngân.
Tuy nhiên, theo tôi còn rất nhiều các vấn đề lớn của tổ quốc, những vấn đề thiết thực liên tưởng đến nhu cầu của dân sinh thì không có người làm vì sẽ không có tùng san quốc tế đăng. Những công trình nghiên cứu được đăng là những đề án lẻ tẻ của các nhóm nghiên cứu mà không có các cụm công trình nghiên cứu khoa học mang tính hệ thống quốc gia”.
Các điều kiện như phải có bao nhiêu bài báo, công trình nghiên cứu mới được giải ngân, giải ngân tới đâu sẽ loại bỏ được một số đề án của các “tiến sỹ giấy, giáo sư giấy”. Bởi thế, nó là tập hợp của những nghiên cứu mang tính đơn lẻ.
Do vậy, với sự ra đời của các quỹ (hỗ trợ KHCN) có 2 mặt hăng hái. Tôi xin bổ sung thông báo Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia chỉ là 1 trong 2 quỹ lớn mà Chính phủ cho phép thành lập nhằm hỗ trợ cho hoạt động KHCN. Trước đây, tỷ lệ này còn khá lớn vì giữa nghiên cứu và sản xuất của chúng ta chưa có những cầu nối để nghiên cứu xong có thể áp dụng được.
Phương Nguyên. Bộ trưởng nghĩ sao về ý kiến này? Bộ trưởng Nguyễn Quân: Điều đó chỉ đúng với Quỹ phát triển KHCN nhà nước ở thời đoạn ban đầu, tức thị tài trợ cho nghiên cứu cơ bản, thường là do một nhóm, thậm chí cá nhân chủ nghĩa nhà khoa học làm được.
Bởi vì chúng ta chẳng thể nghiên cứu về vi mạch, về vắc xin… chỉ với một đôi nhà khoa học mà phải bao gồm một tập thể khoa học từ nghiên cứu cơ bản đến nghiên cứu áp dụng, và khâu đầu tư cho sản xuất, kinh dinh để tạo ra những sản phẩm lớn cho tầng lớp.
Tuy nhiên, giới khoa học có thể yên tâm bên cạnh quỹ đó còn có các chương trình trọng điểm cấp Nhà nước, các chương trình nhà nước về KHCN mà với cơ chế hoạt động của nó sẽ tạo ra các tập thể khoa học mạnh.
Nhưng xin giáo sư yên tâm là bên cạnh 2 quỹ này, Bộ KHCN cũng được Chính phủ giao thành lập 16 chương trình trọng tâm cấp Nhà nước về KHCN và gần 10 chương trình quốc gia về phát triển công nghệ, trong đó có những chương trình rất lớn như: Chương trình đổi mới công nghệ quốc gia; Chương trình quốc gia phát triển công nghệ cao; Chương trình phát triển sản phẩm quốc gia… Và như vậy những cụm công trình lớn, những vấn đề hệ trọng đến quốc kế dân sinh, kể cả những công trình không được công bố quốc tế, không được đăng ở các tùng san quốc tế thì vẫn được quốc gia chăm lo, thậm chí hỗ trợ rất mạnh.
Tuy nhiên, những đề tài nghiên cứu áp dụng mà xếp ngăn kéo là không chấp thuận được.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét